İsim Ekletme Davası: Nüfusa İkinci Ad Nasıl Eklenir?

İsim ekletme, mevcut adın korunarak yanına yeni bir ad eklenmesi talebidir. Uygulamada en sık şu durumda gündeme gelir: kişi doğduğunda nüfusa tek bir ad yazılmıştır; ancak aile ve çevre onu farklı bir adla ya da iki adla birlikte çağırmaktadır.

Bu durum yıllar içinde belge ile kayıt arasında bir uyumsuzluğa dönüşür ve resmî işlemlerde güçlük yaratır.

Hukuki dayanak ve niteliği

Talep, adın değiştirilmesine ilişkin genel çerçeveye dayanır. Ada ekleme yapılması da hukuken bir ad değişikliğidir; bu nedenle haklı sebep aranır ve mahkeme kararı gerekir.

Buna karşılık ekleme talebinin uygulamadaki konumu, tam bir ad değişikliğinden daha yumuşaktır. Zira mevcut ad korunmakta, kimlik bakımından süreklilik bozulmamaktadır. Kayıtlar arasındaki bağın kopmaması, mahkemenin değerlendirmesini kolaylaştıran bir etkendir.

Haklı sebep olarak kabul edilen hâller

Çevrede iki adla birlikte tanınma. Kişinin aile ve sosyal çevresinde nüfusta yazılı olmayan bir adla da çağrılması. En sık dayanılan sebeptir.

Aile geleneği. Büyükanne veya büyükbabanın adının kişiye verilmiş olması, ancak nüfusa işlenmemesi.

Dinî veya kültürel gerekçe. Kişinin inancı ya da kültürel kimliği gereği kullandığı adın kayıtta yer almaması.

Belgeler arasındaki uyumsuzluk. Diploma, sertifika, mesleki belge ya da yurt dışı kayıtlarında iki adın birlikte yer alması; nüfusta ise tek ad bulunması.

Yurt dışı kayıtlarıyla uyum ihtiyacı. Çift vatandaşlık veya yurt dışı ikamet hâllerinde kayıtların örtüşmemesi.

Mesleki tanınırlık. Sanat, ticaret veya akademik alanda kullanılan adın resmî kayıtla uyumlu hâle getirilmesi.

Talebin reddedilmesine yol açan hâller ise; yükümlülüklerden kaçınma, alacaklılardan saklanma ya da adli kayıtlardan uzaklaşma amacı taşıdığı anlaşılan başvurulardır.

Dava öncesi kontrol: idari yol mümkün mü?

Dava açmadan önce kayıt örneği alınıp durumun niteliği belirlenmelidir.

Eklenmesi istenen ad, aslında kayıt sırasında yazılmış ancak sonradan kaybolmuş bir ad ise; ya da kayıtta harf düzeyinde bir hata varsa, bu durum idari yolla düzeltilebilir. Nüfus müdürlüğüne yapılacak başvuru, dava masrafı ve süresinden tasarruf sağlar.

Buna karşılık kayıtta hiç bulunmayan yeni bir adın eklenmesi isteniyorsa dava zorunludur.

Dava süreci

Görevli mahkeme: Asliye hukuk mahkemesi.

Yetkili mahkeme: Davacının yerleşim yeri mahkemesi.

Davalı: İlgili nüfus müdürlüğü.

Usul: Basit yargılama usulü. Bu nedenle dosyalar çoğunlukla birkaç celsede sonuçlanır.

Dava dilekçesinde şunların açıkça yer alması gerekir: mevcut ad, eklenmesi istenen ad, talebin dayandığı haklı sebep ve bunun somut açıklaması, dayanılan deliller.

Dilekçede eklenmesi istenen adın imla bakımından da net yazılması önemlidir. Kararda yer alacak yazım, nüfus kaydına aynen işlenir.

İspat: hangi deliller işe yarar?

Ekleme taleplerinde dosyayı güçlendiren deliller şunlardır:

1. Tanık beyanları. Kişiyi o adla çağıran aile üyeleri, komşular ve iş arkadaşları. Uygulamada en etkili delildir.
2. Yazılı belgeler. Kişinin iki adı birlikte kullandığı okul kayıtları, üyelik belgeleri, iş yazışmaları, sertifikalar.
3. Aile kayıtları. Nüfus kayıt örneği, aynı adı taşıyan büyükanne veya büyükbabaya ilişkin kayıtlar.
4. Yurt dışı belgeleri. Yabancı ülke kimlik, pasaport ve nüfus kayıtları.
5. Dijital ve sosyal kayıtlar. Uzun süredir kullanılan hesaplar ve yazışmalar.

Tanıkların, adın ne zamandan beri ve hangi ortamlarda kullanıldığını somut olarak anlatması beklenir. Genel nitelikli beyanlar sınırlı katkı sağlar.

Harç, masraf ve süre

Dava, nispi harca tabi olmayan bir taleptir; maktu harç ve dosya masrafları söz konusu olur. Tanık dinlenmesi hâlinde ek gider ortaya çıkar.

Sürecin uzunluğu; tanık sayısına, nüfus müdürlüğünün beyanına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Basit yargılama usulü uygulandığından dosyalar genellikle uzun sürmez.

Karar sonrası yapılacaklar

Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kayıt güncellenir. Ardından şu belgelerin yenilenmesi gerekir:

• Kimlik kartı,
• Pasaport,
• Sürücü belgesi,
• Tapu kayıtları,
• Vergi ve SGK kayıtları,
• Banka hesapları ve kredi kayıtları,
• Diploma ve mesleki belgeler,
• Abonelikler ve sigorta poliçeleri.

Diploma güncellenmesinde mezun olunan kurumun kendi usulü uygulanır; bu nedenle karar örneğiyle ayrıca başvurulması gerekir.

Adın değişmesi kişisel durumu etkilemez. Soybağı, medeni hâl, mirasçılık ve önceden doğmuş hak ve borçlar aynı kalır.

Çocuk için isim ekletme

Küçüğün adına ekleme yapılması, velayet sahibi ana veya baba tarafından çocuk adına açılacak davayla istenir. Değerlendirmede çocuğun üstün yararı gözetilir.

Kimliğe isim ekletme sürecinde idari ve yargısal yolun nasıl ayrıldığına ilişkin ayrıntılar için kimliğe isim ekletme yazımıza; adın tamamen değiştirilmesi için isim değiştirme davası yazımıza bakabilirsiniz.

Değerlendirme

İsim ekletme, mevcut kimliği bozmadığı için hukuken kabul edilebilirliği yüksek bir taleptir. Sonucu belirleyen şey, eklenmesi istenen adın fiilen kullanıldığının tanık ve belge ile ortaya konulmasıdır.

Talebinizin hazırlığı için aile hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.